دنیای مدیریت دانش

+ سازمان دانش محور

سازمان دانش محور به چه معنایی است؟

شکل گیری مفهوم سازمان دانش محور نشات گرفته از ریشه های مختلفی است که به مرور ادبیات سازمان دانش محور را پدید آورده اند. این ریشه های عبارتند از:

-         سازمان یادگیرنده

-         نوآوری

-         دارایی های فکری

-         سیستم های مبتنی بر دانش

-         مدیریت اطلاعات

-         لزوم تحول در کسب و کار (امین مقدم، 1386)

این موارد ادبیات مفهومی را توسعه داده اند که امروزه به عنوان سطحی زیربنایی در تعیین فلسفه ی وجودی سازمان انگاشته می شوند. سازمان دانش محور سازمانی است که دانش و منایع انسانی اصلی ترین و مهمترین دارایی های آن هستند و توانمندی اصلی این نوع از سازمان ها نیز در ایجاد و نشر دانش است. بنابراین همانطور که از نام این سازمان پیداست، دانش کلیدی ترین عنصر نهفته در فلسفه ی وجودی آن است.

توانمندی های سازمان دانش محور

سازمان دانش محور در ایجاد و نشر دانش دارای قابلیت و توانایی است. ایجاد دانش شامل خلق و کسب دانش است. تصور آن که امروزه همه ی منابع دانشی (و غیر دانشی) از درون سازمان تامین شوند دیدگاه ساده اندیشانه ای است. ( می توان این امر را به عرصه ی اقتصاد نیز تعمیم داد، امروزه هر کشور تنها به سمت تولید و تامین داخلی کالاهایی می رود که درآنها دارای مزیت نسبی است ) بنابراین سازمان ها درکنار خلق دانش در درون سازمان و به واسطه ی چریان یافتن دانش در بستر سازمانی می بایستی بخشی از دانش خود را از منابع خارجی تامین نمایند. این منابع خارجی می توانند شامل موارد ذیل باشند:

-         شرکت های مشاوره ی مدیریت

-         شرکت های تحقیقاتی و پژوهشی

-         بولتن ها و خبر نامه ها

-         رسانه های دیداری، شنیداری و متنی

-         دانش حاصل از خرید و یا ادغام در دیگر شرکت ها

-         دانش حاصل از ابتیاع ایده های خارج سازمانی

-         فرانشایزینگ و لایسنسینگ

-         ...

حوزه ی دومی که در توانمندی سازمان دانش محور مورد بررسی قرار می گیرد، نشر دانش است. توسعه ی تکنولوژی که منجر به ابداع ابزارآلات ارتباطی و اطلاعاتی بیشماری نظیر گسترش شبکه ی اینترنت و اینترانت های درون سازمانی شده است موجبات رونق در این حوزه را پدید آورده است. بسياري از نظريه پردازان در عرصه مديريت دانش نيز بر اين عقيده اند که فناوري اطلاعات و ارتباطات بيشترين سهم را در نشر دانش در سازمان دارد. از دید صاحب نظران عمده روش های نشر دانش عبارت از موارد ذیل هستند:

-         تبادل دانش بين كاركنان

-         تبادل دانش بين بخشهاي مختلف

-         مديريت گردش كار

-         مديريت ارتباطات و مكاتبات

-         سيستم مديريت اسناد و اطلاعات

-         گروه هاي كاري دانشي

-         سوال و جواب و آموزشهاي داخلي

چرا حرکت به سمت سازمان دانش محور لازم است؟

دانستن نتایج حاصل از بکارگیری طرح سازمانی دانش محور می تواند نتایج مهمی را برای سازمان ها به همراه داشته باشد. از جمله ی این نتایج می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

-         ایجاد روح دانشی

-         افزایش کمیت و کیفیت توامان دانش

-         افزایش کارایی انتقال دانش

-         ایجاد انعطاف پذیری سازمانی

-         اجرای اثربخش مدیریت تحول

-         حرکت به سمت اقتصاد دانش مجور

-         توسعه ی سرمایه های فکری و معنوی سازمان

-         زمینه سازی خلق دانش جدید سازمانی

-         تغییر پارادایم های ارزیابی عملکرد سازمانی

-         مدیریت آگاهانه ی دانش

-         مدیریت دانش ضمنی در سازمان

-         از بین بردن موانع یادگیری سازمانی

-         افزایش رضایت شغلی

-         کاهش درصد تغییرو تبدیلات در سازمان

به عنوان تاکیدی بر این نتایج ذکر این نکته لازم است که برنامه ی چهارم توسعه ی ایران دارای سرفصلی با هدف راهبردی توسعه ی اقتصاد دانش محور با تکیه بر تعامل جهانی می باشد که بودجه ای معادل هفتصد هزار میلیارد تومان برای تحقق آن در نظر گرفته شده است.